Kłamstwo jest uważane za społecznie nieakceptowalne. Jeżeli ktoś kłamie i zostaje na tym przyłapany to będzie miał z tego powodu kłopoty. Ale jeśli ktoś komuś uwierzy pomimo że nie ma do tego wystarczających podstaw – nikt nie będzie takiej osoby pociągał do odpowiedzialności, ani rozliczał z  podstawowych umiejętności odróżniania historyjek od prawdy. Dziwne.

W Irlandii jest instytucja (National Qualifications Authority in Ireland) która zajmuje się porównywaniem zagranicznych dyplomów do tutejszych standardów. Trzeba złożyć wypełniony formularz i poświadczone notarialnie kopie dyplomu, wypisu przedmiotów i ocen, oraz kopie tłumaczeń przysięgłych tych dokumentów.

- Moje dziecko zostanie inżynierem.

Albo:

- Moje dziecko skończy wyższe studia i będzie miało prestiżowy zawód.

Dziecko nie jest w stanie pojąć mnogości czynników i doświadczeń, które powodują że rodzic myśli właśnie tak, a nie inaczej. Ale jest w stanie z tego zrozumieć mniej więcej tyle:

Zostać inżynierem – dobrze
Nie zostać inżynierem – niedobrze

Dla mnie tak było z fortepianem. Osiągnąć w tym sukces, to było dla mnie wyzwanie które podjęłam. Tylko z czasem przestało to być tak ważne, bo pojawiły się konkretne pytania:
Czy to co robię daje mi satysfakcję?
Czy jestem w tym na tyle dobra żeby czuć się komfortowo?
Czy pasuje to do moich predyspozycji i tego kim jestem?
Czy odpowiada mi środowisko w którym mogłabym pracować?
Czy mam pomysł jak się z tego utrzymać?

I kwestia wyboru zawodu przestała być tak czarno-biała. Nie ma dobrych ani złych rozwiązań i nie ma też rozwiązań idealnych. Są tylko rozwiązania które bardziej lub mniej pasują do mnie i do moich priorytetów.

„Starać się” może oznaczać podejmowanie wysiłku żeby dobrze wypaść w oczach kogoś kto nas ocenia. Natomiast angażować się dotyczy bardziej koncentracji na samym zadaniu. Może być tak, że gdy ktoś się w tym sensie stara to się nie angażuje. Bo w staraniu się może być bardzo dużo wysiłku, tyle że nie jest on skierowany na samo zadanie.

Słowo „starać się” też przenosi uwagę na rezultat, co ciekawe często albo negatywny albo pod znakiem zapytania. (Stara się ale nie wychodzi, albo nie wiadomo czy wyjdzie). Jeśli ktoś jest w coś zaangażowany to rezultat staje się mniej istotny, raczej nie mówi się „angażował się ale nie wyszło”.

Jeżeli widzę że ktoś naprawdę coś dobrze raczej nie powiem że się stara, tylko że jest zaangażowany lub robi coś z zaangażowaniem.

Z drugiej strony często łapię się na tym że mam dużo przemyśleń, które uważam za ciekawe i warte opisania. Mimo to, rzadko robię wysiłek żeby te myśli jakoś wyciągnąć z siebie na zewnątrz i je sformułować, nawet jeśli nie od razu uda się to dobrze zrobić. Często jest tak, że wydaje mi się że coś wiem dla siebie, że coś jest oczywiste, a jak próbuję to sformułować to się okazuje że wcale takie oczywiste to nie jest, ani dla mnie ani już tym bardziej dla rozmówcy.

Jedna ze wskazowek którą znalazłam u Steve’a Yegge, to żeby pisać mając na myśli tylko jedną osobę jako adresata, bo i tak nie da się dogodzić wszystkim. Ja już to praktykuję od dłuższego czasu, rozpisując się w mailach do najbliższych mi osób. Dla nich nie jest najważniejsze żeby to co piszę było wyjątkowo ciekawe, ani perfekcyjne. Ważna jest obecność i kontakt.

Dla mnie blogowanie to taka nowoczesna forma kontaktu ze światem, bardzo eksperymentalna. Zadaję sobie pytanie jaką część tego co mam do powiedzenia tak w ogóle chciałabym upublicznić. Moje wyobrażenie o tym co warto opublikować też się zmienia. Próbuję znaleźć wspólną przestrzeń pomiędzy tym co mam do powiedzenia w swoim najbliższym otoczeniu, a tym co chciałabym powiedzieć szerszej publiczności.

Z drugiej strony spotykałam się z tym najbardziej utalentowani ludzie pogardzali systematyczną pracą. Czyżby posiadanie talentu mogło odbierać motywację do pracy?

Niedawno przeczytałam ciekawy artykuł na ten temat.

Amerykańska psycholog, Carol Dweck, obserwowała jak dzieci w wieku szkolnym (5-ta klasa) podchodzą do wykonywania prostych zadań. Z tych obserwacji wynikało że bardzo zdolne dzieci poddawały się całkowicie pod wpływem porażek, podczas gdy na inne dzieci porażki działały motywująco.

Według Carol Dweck są dwa sposoby w jakie możemy podchodzić do swoich zdolności. Możemy je widzieć jako coś stałego, lub jako coś w rodzaju mięśnia, który ćwiczony, pracuje lepiej.

Dzieci które były przekonane że są inteligentne były bliżej tego pierwszego podejścia; co sprawiało że przy wykonywaniu zadań koncentrowały się na tym aby się popisać i wykazać, nawet jeśli nic się nie uczyły przy okazji. Jednocześnie miały słabą odporność na niepowodzenia, szybko podddawały się.

Z kolei dzieci które nie uważały się za zdolne traktowały zadania jako wyzwanie okazję do nauczenia się czegoś. Niepowodzenia dostarczały im dodatkowej motywacji, miały też więcej przyjemności z wykonywania zadań i więcej się uczyły.

Zawsze było dla mnie zagadką dlaczego bardzo zdolni ludzie latami nie potrafią się nauczyć prostych rzeczy, chociaż nie wymagało by to wiele wysiłku. Teoria Dweck bardzo dobrze to tłumaczy.